Καλωσορίσατε στην Kritiki GR! Ακόμα δεν έχετε αποφασίσει τι να δείτε στον κινηματογράφο ή το σαββατοκύριακο στην τηλεόραση; Εδώ θα βρείτε τα πάντα για τις ταινίες που ψάχνετε.






Shadow of a doubt (Το χέρι που σκοτώνει-1943)

(Από τον Πάνο Λιάκο)

Το 1943 ο Άλφρεντ Χίτσκοκ είναι ήδη ένας αναγνωρισμένος σκηνοθέτης. Έχει ήδη γυρίσει στην πρώτη περίοδο της καριέρας του κλασικές ταινίες όπως τα ''39 σκαλοπάτια'' και το ''The lady vanishes'' (για να αναφερθούμε στα πιο γνωστά του φιλμ της αγγλικής του περιόδου) και πλέον δραστηριοποιείται στην Αμερική αρχής γενομένης με την εξαιρετική ''Rebecca το 1940.

Και λίγο πριν αρχίσουν τα γυρίσματα του ''Shoadow of a doubt'', ο μέγας auter αντιλαμβάνεται ότι οι ιδέες και οι καταστάσεις στις ταινίες του αρχίζουν και γίνονται κλισέ. Σκέφτεται να λύσει το πρόβλημα αυτό μέσω των χαρακτήρων των φιλμ του. Έτσι, στο ''Χέρι που σκοτώνει'', ο κεντρικός ήρωας και δολοφόνος, ο θείος Τσάρλι, παρουσιάζεται σαν ένας αξιαγάπητος και καλοβαλμένος άνθρωπος. Ο δολοφόνος με το αγγελικό πρόσωπο, όπως έχουμε συνηθίσει πλέον να λέμε. Ο Χίτσκοκ πιστεύει πως ένας ''χαριτωμένος, καλός, μειλίχιος'' χαρακτήρας θα μπορούσε να προσεγγίσει πιο εύκολα τα θύματά του καθώς το κακό βρίσκεται πάντα γύρω από το καλό. Η απόφαση αυτή του σκηνοθέτη να δημιουργήσει με αυτούς τους όρους έναν απειλητικό χαρακτήρα είναι επίσης και βαθιά κοινωνική και πολιτική (ας μην ξεχνάμε πως όσο γυρίζονταν η ταινία ο Β'Παγκόσμιος Πόλεμος δεν είχε ακόμα τελειώσει). Σε δηλώσεις του στο τηλεοπτικό ντοκιμαντέρ του Ρίτσαρντ Σίκελ ''The man who made the movies'' έχει δηλώσει : ''Στη σημερινή, δύσκολη εποχή μας, έχουμε φτάσει στο σημείο να μην μπορούμε να ξεχωρίσουμε το καλό από το κακό. Έτσι δεν μπορούμε να κρυφτούμε πουθενά''. Σαν να σου λέει ότι το κακό μπορεί να βρίσκεται παντού. Μπορεί να είναι ο αυταρχικός διευθυντής μιας τράπεζας ή ενός σχολείου, ακόμα και ένας πρωθυπουργός μιας χώρας (κι αυτοί καλοχτενισμένοι και κουστουμαρισμένοι όπως ο θείος Τσάρλι της ταινίας δεν εμφανίζονται;).

Ξεκίνησα με αυτή την καινοτομία που έκανε ο Χίτσκοκ στο έργο του (ο θείος Τσάρλι είναι ο πρώτος ψυχοπαθής σε ταινία του) προτού προχωρήσω στην ανάλυση της πλοκής και των δευτερευόντων νοημάτων. Κεντρικός ήρωας είναι ο θείος Τσάρλι που κυνηγημένος από την αστυνομία καταφεύγει στην οικογένειά του στη Σάντα Ρόζα της Καλιφόρνια. Εκεί αναπτύσσει μια έντονη σχέση με την συνονόματη ανιψιά του η οποία τον θαυμάζει αλλά παράλληλα αντιλαμβάνεται ότι ο θείος της είναι... δολοφόνος πλούσιων χηρών γυναικών. Αρχική επιλογή του Χίτσκοκ για το ρόλο του θείου Τσάρλι ήταν ο Γουίλιαμ Πάουελ που ήταν δεσμευμένος δια συμβολαίου με την MGM και η οποία τελικά δεν τον ''δάνεισε'' στην Paramount. Έτσι, τον ρόλο ανέλαβε ο Τζόζεφ Κότεν και η επιτυχία του ήταν τέτοια που επηρέασε το στυλ των ψυχοπαθών δολοφόνων στο σινεμά. Όσον αφορά τη νεαρή Τσάρλι, που την υποδύεται η πανέμορφη ηθοποιός Τερέζα Ράιτ,αυτή δανείστηκε στην Paramount από την MGM. Ωστόσο ο Χίτσκοκ αρχικά προόριζε για πρωταγωνίστρια του την Τζόαν Φοντέν που είχε ήδη συνεργαστεί με το Χίτσκοκ στη ''Ρεβέκκα''. Άψογη στην ερμηνεία της η Τερέζα Ράιτ που εκείνη την περίοδο ήταν στα ντουζένια της καθώς μόλις ένα χρόνο πριν, το 1942, είχε αποσπάσει το Όσκαρ β'γυναικείου ρόλου για την ερμηνεία της στην ταινία ''Mrs.Miniver''.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στους δύο Τσάρλι, τον ανδρικό και το θηλυκό. Από τους καυγάδες, τα δώρα, τα κοιτάγματα, ακόμα και την τελειωτική ρήξη είναι σαν να βλέπεις ένα ερωτικό ζεύγος. Η νεαρή Τσάρλι είναι ολοφάνερα ερωτευμένη με το θείο της και βρίσκεται πραγματικά σε αδιέξοδο όταν αντιλαμβάνεται τους φόνους που έχει διαπράξει. Παρόλα αυτά εκείνος θα προσπαθήσει να τη σκοτώσει τρεις φορές (σημαδιακός αριθμός για τη λογοτεχνία, το σινεμά και την τέχνη γενικότερα) και θα δοθεί η ευκαιρία στο Χίτσκοκ να ασκήσει και μια άμεση κριτική σε αυτό που αποκαλούμε όνειρο αλλά και μια έμμεση κριτική στις ΗΠΑ. Παρουσιάζεται αυτός ο καθώς πρέπει κύριος  με το σμόκιν, τα ακριβά του πούρα και την καλή του ζωή που κατά βάθος προσπαθεί να αποπλανήσει τις χήρες, είναι με άλλα λόγια ένας φαινομενικά μπον βιβέρ που οι κάτοικοι της μικρής επαρχιακής πόλης βλέπουν με αμφίσημα αισθήματα. Σύμφωνα με πολλούς, ''οι σκηνές αυτές είναι ανησυχητικές, γιατί έχουν κινηματογραφηθεί σε μια χώρα εμπόλεμη'' (βιβλ. ''Χίτσκοκ'', εκδόσεις Πλέθρον, 1985).

 Συνοψίζοντας, το ''Χέρι που σκοτώνει'' είναι μια από τις πιο σπουδαίες ταινίες που γύρισε ο Χίτσκοκ σε αμερικανικό έδαφος και μια ταινία που επηρέασε βαθύτατα το παγκόσμιο σινεμά και ιδιαίτερα το είδος των θρίλερ. Πόσες φορές δεν κοπιαρίστηκε το μοτίβο του καλοβαλμένου δολοφόνου; Ας μην ξεχνάμε και την ταινία του Παρκ Τσαν Γουν ''Stoker'' (2013) όπου μας παρουσίασε έναν μυστηριώδη και γοητευτικό χαρακτήρα με το όνομα Τσάρλι που σαν θείος και δολοφόνος (κι αυτός!) ασκεί επίσης μεγάλη επιρροή στην ανιψιά του.

0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget