Καλωσορίσατε στην Kritiki GR! Ακόμα δεν έχετε αποφασίσει τι να δείτε στον κινηματογράφο ή το σαββατοκύριακο στην τηλεόραση; Εδώ θα βρείτε τα πάντα για τις ταινίες που ψάχνετε.






Lolita (Λολίτα-1962)

(Από τον Πάνο Λιάκο)

Ε, όταν βλέπεις μια ταινία σαν τη ''Λολίτα'' πρέπει οπωσδήποτε να γράψεις κάποιες σκέψεις σχετικά με αυτή. Σε ελκύει το φροϋδικό θέμα της, ακόμα και αν γνωρίζεις πως ο συγγραφέας (που συνεργάστηκε και για το σενάριο της ταινίας) Βλαντιμίρ Ναμπόκοφ απεχθάνονταν τον Φρόιντ και της μεθόδους του. Η επιτυχία της ταινίας δεν οφείλεται μονάχα στον Στάνλεϊ Κιούμπρικ που μας κρατά καθηλωμένους για σχεδόν δυόμιση ώρες αλλά κυρίως στον συγγραφέα Ναμπόκοφ που καταπιάνεται για ένα τολμηρό για την δεκαετία του '50 θέμα διαποτίζοντας το με πικρή ειρωνεία.

Η ιστορία μας συστήνει τον καθηγητή λογοτεχνίας Χάμπερτ Χάμπερτ που νοικιάζει ένα δωμάτιο στο σπίτι της Σάρλοτ Χέιζ και ερωτεύεται παράφορα την δεκατετράχρονη κόρη της, την Λολίτα. Ο γοητευτικός καθηγητής δεν βλέπει με συμπάθεια την σπιτονοικοκυρά του και παρόλο που θεωρεί μικροαστικές τις αντιλήψεις της την παντρεύεται για να μπορεί να βρίσκεται περισσότερες ώρες μαζί με το αντικείμενο του πραγματικού του πόθου. Τόσο δεν την θέλει την γυναίκα που παντρεύτηκε ο καθηγητής ώστε σκέφτεται ακόμα και να τη δολοφονήσει σε μια από τις καλύτερες στιγμές της ταινίας με voice over και πολύ αγωνία. Η τύχη δουλεύει για αυτόν και στέλνει πάνω στην κυρία Χέιζ ένα αμάξι που τη σκοτώνει. Και τότε ο Χάμπερτ αναλαμβάνει την κηδεμονία της Λολίτας. Στο βιβλίο του Ναμπόκοφ αφήνονται ξεκάθαρα αιχμές για ερωτική σχέση που αναπτύσσεται μεταξύ του καθηγητή και της δεκατετράχρονης. Στην ταινία, λόγω της λογοκρισίας, αυτό το ''περί ερωτικής σχέσης'' το υποθέτουμε. Η πραγματική τραγωδία ξεκινά όταν ο Χάμπερτ διαπιστώνει ότι δεν διαθέτει την πρωτοκαθεδρία στην ψυχή της. Τα πράγματα περιπλέκονται ακόμα περισσότερο όταν στην υπόθεση ανακατεύεται και ένας διάσημος θεατρικός συγγραφέας και σεναριογράφος, ο Κουίλτι.

Το φιλμ, πέρα από το άκρως καυτό θέμα της σεξουαλικής καταπίεσης μιας έφηβης κοπέλας, δεν θα είχε την ίδια επιτυχία με άλλους πρωταγωνιστές στο καστ. Στιβαρός, τζέντλεμαν, μελαγχολικός και τελικά καταδικασμένος και καταραμένος ο χαρακτήρας που πλάθει ο Τζέιμς Μέισον. Είναι τόσο καλός ηθοποιός που με άνεση αναδεικνύει τόσο τα τραγικά αλλά και τα κωμικά στοιχεία της περσόνας του κεντρικού ήρωα του Ναμπόκοφ. Ο έτερος αρσενικός ογκόλιθος (ερμηνευτικά μιλώντας) της ταινίας δεν είναι άλλος από τον Πίτερ Σέλερς στο ρόλο του Κουίλτι. Για άλλη μια φορά εντυπωσιάζει με την ικανότητά του να αλλάζει προσωπεία και περιβολή. Πάντως, κι αυτή είναι μια από τις διαφορές του βιβλίου με την ταινία, ότι στο ομώνυμο βιβλίο του Ναμπόκοφ αυτός ο ήρωας δεν μεταμφιέζεται ποτέ αν και λόγω της επαγγελματικής του ιδιότητας (σεναριογράφος) θα μπορούσε. Μεταμφιέζεται λοιπόν σε έναν ψυχίατρο με το όνομα Δρ.Ζέμπφ που πολλοί λένε ότι υπάρχουν ομοιότητες με τον ήρωα Dr.Strangelove που υποδύθηκε επίσης ο Σέλερς σε ταινία του Κιούμπρικ το 1964.

Μας την δίνει στο ρόλο της ως μικροαστή μητέρα η Σέλεϊ Γουίντερς (και άρα κάνει καλά τη δουλειά της) η οποία βραβεύτηκε κατά τη διάρκεια της καριέρας της με δύο Όσκαρ β'γυναικείου ρόλου, το 1960 για τη συμμετοχή της στην ταινία ''Το ημερολόγιο της Άννας Φρανκ'' και ένα για την ταινία ''Α Patch of blue''. Όσο για τη Sue Lyon, στο ρόλο του κοριτσιού που δίνει το όνομα της στο βιβλίο και την ταινία τι να πει κανείς; Της βγαίνει καταπληκτικά στο γυαλί αυτός ο συνδυασμός παιδική αφέλειας και θηλυκού που σαγηνεύει τους άντρες. Και για αυτό μέχρι σήμερα ριγούμε όταν αντικρίζουμε την εικόνα αυτής της γυναίκας στο γυαλί. Και πως φαίνεται ότι πάνω της έγραψε τη μουσική του ο συνθέτης της ταινίας, Νέλσον Ρίντλε. Κρίμα που δεν είχε ανάλογη συνέχεια η καριέρα της παρά και τη Χρυσή σφαίρα που κέρδισε το 1963 για τη ''Λολίτα'' ως η πιο υποσχόμενη πρωτοεμφανιζόμενη ηθοποιός.

Όμως, πόσα μπορεί να γράψει κανείς σε ένα μόνο κείμενο (ολόκληρη πραγματεία χρειάζεται) για αυτό το σημαντικό έργο της λογοτεχνίας και του σινεμά; Ακόμα και τόσα χρόνια μετά ασχολούμαστε με το βιβλίο που εκδόθηκε το 1955 στο Παρίσι και τρία χρόνια αργότερα λόγω του θέματός του σε αμερικάνικο έδαφος. Αν ψάξει κανείς θα δει ότι συνεχώς γράφονται θεατρικές παραστάσεις, μονόλογοι, ακόμα και αποτυχημένα μιούζικαλ που βασίζονται στην πρωτότυπη ''Λολίτα'' του Ναμπόκοφ. Το 1997 γυρίστηκε και πάλι για το σινεμά από τον Άντριαν Λάιν με το Τζέρεμι Άιρονς και με αρκετή καλλιτεχνική επιτυχία. Το ταξίδι και η αναζήτηση με οδηγό αυτό το έργο συνεχίζεται...Και από εκεί καταλαβαίνει κανείς ότι μιλάμε για υψηλό επίπεδο τέχνης, από το γεγονός ότι συνεχώς γεννιούνται συζητήσεις γύρω από αυτό και όλο και κάτι καινούριο έρχεται στην επιφάνεια.



0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget