Καλωσορίσατε στην Kritiki GR! Ακόμα δεν έχετε αποφασίσει τι να δείτε στον κινηματογράφο ή το σαββατοκύριακο στην τηλεόραση; Εδώ θα βρείτε τα πάντα για τις ταινίες που ψάχνετε.






Οι Γερμανοί ξανάρχονται (1948)

(Από τον Πάνο Λιάκο)

Μια από τις πλέον αλησμόνητες ελληνικές ταινίες όλων των εποχών είναι η ταινία του Αλέκου Σακελλάριου ''Οι Γερμανοί ξανάρχονται''. Ένα σατιρικό φιλμ που γυρίστηκε σε μια ταραγμένη πολιτικά περίοδο για τη χώρα, προς το τέλος του Εμφυλίου Πολέμου. Το σενάριο της ταινίας βασίζεται στο ομώνυμο θεατρικό έργο που έγραψε ο Σακελλάριος με τον σχεδόν μόνιμο συνεργάτη του Χρήστο Γιαννακόπουλο.

Η ιστορία μας ξεκινάει κάποιο μεσημέρι μετά τη λήξη του Β'Παγκοσμίου Πολέμου και φυσικά την απομάκρυνση των γερμανικών στρατευμάτων και από την Ελλάδα. Ο οικογενειάρχης Θόδωρος Γκινόπουλος έχει μόλις επιστρέψει στο σπίτι του μετά τη βόλτα στην αγορά όπου έντρομος βρέθηκε σε μια πρώιμη εμφύλια σύρραξη. Ξαποσταίνει στη γνωστή καρέκλα στην αυλή του και πριν πιει το μεσημεριανό ουζάκι του παίρνει έναν ύπνο και ονειρεύεται (''σατιρικός εφιάλτης'' διαβάζουμε στους τίτλους αρχής της ταινίας) ότι τα γερμανικά στρατεύματα επέστρεψαν και πάλι και ότι η χώρα βρίσκεται ξανά υπό κατοχή.

 Απίστευτο το σεναριακό εύρημα που δίνει την αφορμή για να περαστεί το αντιπολεμικό μήνυμα της ταινίας μέσα από πλειάδα σατιρικών διαλόγων και χαρακτήρων που άφησαν ιστορία. Στην ουσία έχουμε να κάνουμε με μια ταινία που δεν στρέφει τα πυρά της μόνο προς τον πόλεμο μεταξύ διαφορετικών χωρών αλλά και προς τον χειρότερο από όλους τους πολέμους, τον Εμφύλιο πόλεμο. Το φιλμ φαίνεται ακόμα πιο αληθινό αν αναλογιστεί κανείς ότι οι δημιουργοί και οι συντελεστές του έζησαν τη σκληρή κατοχή των Γερμανών και βέβαια και τον αδελφοκτόνο πόλεμο. Και αντιλαμβάνεσαι ότι εκεί που στην Κατοχή ήταν όλοι οι Έλληνες μια γροθιά (ακόμα και οι αριστεροί με τους δεξιούς συνεργάστηκαν για την ανατίναξη της γέφυρας του Γοργοποτάμου) έρχεται ο Εμφύλιος για να χωριστούμε σε δύο στρατόπεδα και με τις ξένες δυνάμεις να κερδίζουν περισσότερα από ότι εμείς που σπαραζόμαστε από το πιο εξευτελιστικό είδος πολέμου.

Μπορεί η ιδέα της ταινίας να είναι τολμηρή για την εποχή της, μπορεί ο Σακελλάριος για μια από τις λίγες φορές στην καριέρα του να τολμάει να πειραματιστεί σκηνοθετικά (με συρραφή ακόμη και πρωτογενούς υλικού με τη βοήθεια του μοντάζ στην ταινία), όμως η ταινία δεν θα είχε μείνει στην ιστορία αν δεν υπήρχαν κορυφαίοι ηθοποιοί να την υποστηρίξουν. Τι μπορεί να πει κανείς για τον αξεπέραστο Βασίλη Λογοθετίδη; Άψογη η κίνησή του και ο τρόπος που υποδύεται το φιλήσυχο οικογενειάρχη. Σε πολλές περιπτώσεις, όπως στον τελικό μονόλογο σε συγκινεί μέχρι δακρύων. Ένας μονόλογος απλός αλλά συνάμα τόσο συγκινητικός και λειτουργικός αφού συνοψίζει αυτά που θέλει να πει η ταινία περί των κτηνωδιών του ανθρώπου. Σε άλλους ρόλους συναντάμε το Λαυρέντη Διανέλλο, το Ντίνο Δημόπουλο, το Βαγγέλη Πρωτοπαππά αλλά και τη Γεωργία Βασιλιάδου, την Ίλια Λιβυκού και το Μίμη Φωτόπουλο. Όλοι αυτοί λίγο προτού αναγνωριστούν ως μεγάλοι πρωταγωνιστές με την άνθηση του ελληνικού εμπορικού κινηματογράφου τις δεκαετίες του '50 και '60. Από τους δεύτερους αλλά σημαντικούς ρόλους άφησα εσκεμμένα για το τέλος τον Χρήστο Τσαγανέα στο ρόλο ενός τρελού που στην ουσία τα παραληρηματικά αλλά ουσιαστικά λόγια του στέκουν περισσότερο από αυτά των δήθεν λογικών και διανοούμενων ανθρώπων. Ο Τσαγανέας μονολογεί με το δικό του τρόπο που αγγίζει την ψυχή και μένει στη μνήμη : ''Άνθρωποι, άνθρωποι αιμοχαρείς, αιμοδιψείς και αιμοβόροι προς τι το μίσος και ο αλληλοσπαραγμός; Προς τι η αλληλοεξόντωσις; Όλοι άνθρωποι είμαστε, για όλους υπάρχει γη, για όλους υπάρχει ήλιος, όλοι αδέρφια είμαστε και μοίρα κοινή των ανθρώπων ο θάνατος!''

Ιστορική από πολλές απόψεις ταινία, ένα από τα σημαντικότερα έργα των Σακελλάριου-Γιαννακόπουλου, από τα χαρακτηριστικότερα δείγματα όπου η μεγάλη τέχνη μιλάει στην ψυχή του ανθρώπου ακόμα και πολλά χρόνια μετά τη στιγμή της γέννησής της.






0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget