Καλωσορίσατε στην Kritiki GR! Ακόμα δεν έχετε αποφασίσει τι να δείτε στον κινηματογράφο ή το σαββατοκύριακο στην τηλεόραση; Εδώ θα βρείτε τα πάντα για τις ταινίες που ψάχνετε.






The birds (Τα πουλιά-1963)

(Από τον Πάνο Λιάκο)

Αρκετό καιρό είχαμε να ασχοληθούμε με κάποιο διαμάντι του Άλφρεντ Χίτσκοκ, δεν νομίζετε; Έτσι, αποφάσισα και πάλι να δω μια από τις τελευταίες ταινίες της καριέρας του, τη θρυλική ταινία ''Τα πουλιά''. Μια ταινία που κάθε φορά που τη βλέπω ανακαλύπτω νέα πράγματα και βρίσκω και κάτι ακόμα να με εντυπωσιάσει. Την πρώτη φορά που την είδα ήμουν μόλις 14 ετών και μπορώ να πω ότι σε αρκετές σκηνές είχα τρομάξει. Τώρα πλέον, που είμαι κάπως μεγαλύτερος, εστίασα κυρίως στην ψυχολογική σκιαγράφηση των χαρακτήρων και στο βαθύτατα οικολογικό μήνυμα που κρύβεται πίσω από την ιστορία που έγραψε η Δάφνη Ντε Μοριέ (ας μην ξεχνάμε ότι πολλές από τις ταινίες του Χίτσκοκ βασίζονται σε κάποιο μυθιστόρημα και ότι είναι η τρίτη φορά μετά το '' Jamaica Inn'' και τη ''Ρεβέκκα'' που αποπειράται να μεταφέρει βιβλίο της Ντε Μοριέ στη μεγάλη οθόνη).

H ιστορία μας συστήνει την Τίπι Χέντρεν στο ρόλο της πλούσιας κυρίας Μέλανι Ντάνιελς που μεταφέρει ένα κλουβί με παπαγάλους στο Μποντέγκα Μπέι για να το δώσει ως δώρο σε ένα κορίτσι που δεν γνωρίζει. Εκεί θα γνωριστεί με τον μεγαλύτερο αδελφό του κοριτσιού (ένας κομψός Ροντ Τέιλορ σε αυτό το ρόλο) αλλά και την αυταρχική μητέρα του (υπέροχη εδώ η Τζέσικα Τάντι) καθώς και με την δασκάλα του σχολείου της περιοχής (Σούζαν Πλεσέτ) που παλιότερα διατηρούσε δεσμό με τον αδελφό του μικρού κοριτσιού. Με την άφιξή της στο Μποντέγκα Μπέι, η Μέλανι θα δεχθεί επίθεση στο πρόσωπό της από έναν γλάρο. Αυτό το περιστατικό αποτελεί την αρχή μιας τρομακτικής επίθεσης των πουλιών ενάντια στους κατοίκους της περιοχής.

Μέσα από αυτή την απλή ιστορία που με μια πρώτη ματιά μας κάνει να κατατάσσουμε την ταινία στο είδος των ταινιών καταστροφής δίνεται η ευκαιρία στον Άλφρεντ Χίτσκοκ να πραγματοποιήσει ένα σχόλιο πάνω στη σύγκρουση του ανθρώπου με τη φύση, να στηλιτεύσει το δήθεν που εκπροσωπεί η Τίπι Χέντρεν και παράλληλα να ανατρέψει τα πάντα στο πανέξυπνο φινάλε του. Πράγματι, η ταινία διαθέτει εντυπωσιακά για την εποχή που γυρίζεται οπτικά εφέ (για αυτό άλλωστε προτάθηκαν και για το αντίστοιχο Όσκαρ) αλλά θα λέγαμε ότι εκείνο που παρουσιάζει μεγαλύτερο ενδιαφέρον είναι ο τρόπος που παρουσιάζει ο Χίτσκοκ τους βασικούς χαρακτήρες. Τους προσεγγίζει σιγά-σιγά, με αξιοθαύμαστη ακρίβεια και αρκετό χιούμορ. Στηριζόμενος σε εκείνο που είχε πει ο Ηράκλειτος, ότι δηλαδή ''Πόλεμος πατήρ πάντων'', μας παρουσιάζει κάθε χαρακτήρα τελείως διαφορετικό μετά την τελική σεκάνς της επίθεσης των πουλιών (ή μήπως προετοιμάζεται και άλλη μία μετά το κλείσιμο της ταινίας με το έξοχα φωτογραφημένο τελικό πλάνο των πουλιών;). Γιατί αυτό το ρητό θέλει να μας πει πως σε μια κατάσταση παθητικότητας ο άνθρωπος δεν μπορεί να προχωρήσει και να διορθώσει τα ελαττώματά του. Έτσι εδώ βλέπουμε τον χαρακτήρα του Ρόντ Τέιλορ να μετατρέπεται από έναν καλοβαλμένο δικηγόρο των λόγων σε έναν άνδρα των έργων, την Τίπι Χέντρεν να λαμβάνει την τιμωρία που της αρμόζει και ο θεατής να έχει την υποψία ότι μετά από όλα αυτά θα βάλει μυαλό και δεν θα τα βλέπει όλα ελαφρά τη καρδία και την μητέρα του δικηγόρου που τόσο έξοχα ενσαρκώνει η Τζέσικα Τάντι επιτέλους να μπορεί να εκφράζει τα συναισθήματά της.

 Ο ρόλος της μητέρας παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον και εδώ αλλά και σε πολλές άλλες ταινίες του Χίτσκοκ, όπως την εμβληματική ''Ψυχώ''. Μπορούμε να καταλάβουμε παρακολουθώντας την ''Ψυχώ'' ότι ο Νόρμαν Μπέιτς διέθετε μια πολύ ισχυρή και ιδιαίτερη σχέση με τη μητέρα του πριν εκείνη πεθάνει. Ίσως να ήταν και το ίδιο προσκολλημένη μαζί του όπως και η Τζέσικα Τάντι με τον κινηματογραφικό γιο της στα ''Πουλιά''. Δυνάμει Νόρμαν Μπέιτς λοιπόν ο Μιτς Μπρένερ; Μάλλον όχι μετά το περιστατικό με τις επιθέσεις των πουλιών που αλλάζει τη ζωή αλλά πιθανότατα και την κοσμοθεωρία των τριών πρωταγωνιστών. Είναι αξιοθαύμαστο στη μεγάλη σεκάνς που εκτυλίσσεται μέσα σε ένα μικρό καφέ το πόσους διαφορετικούς δεύτερους χαρακτήρες μας συστήνει ο Χίτσκοκ με έξυπνα κλεισίματα του ματιού και ένα ιδιαίτερο χιούμορ. Ακόμη, θα βρει κανείς και αρκετά ερωτικά υπονοούμενα και στοιχεία της screwball κωμωδίας τα οποία υπάρχουν σε κάθε ταινία του Χίτσκοκ με έναν πρωτότυπο τρόπο, εκείνον τον τρόπο που ήξερε καλύτερα από πολλούς ο μαιτρ για να αποφεύγει τη λογοκρισία της εποχής.

Όπως έχει και ο ίδιος ο σκηνοθέτης ισχυριστεί στις περίφημες συνεντεύξεις του με το Φρανσουά Τριφό, τα ''Πουλιά'' αποτελούν μια από τις λίγες ταινίες του που χρησιμοποίησε τον αυτοσχεδιασμό τη στιγμή του γυρίσματος. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει, η σκηνή με την επίθεση των πουλιών στο σπίτι ήταν καθαρά προϊόν αυτοσχεδιασμού. Αποφάσισε για αυτή τη σκηνή να σχεδιάσει τις κινήσεις των ηθοποιών στο χώρο δίνοντας τους διαφορετικές κινήσεις ''για να κινούνται σαν ζώα, σαν ποντίκια που σκορπάνε δεξιά και αριστερά''. Η πρωτοεμφανιζόμενη τότε Τίπι Χέντρεν δήλωσε αργότερα πως στα γυρίσματα ταλαιπωρήθηκε πολύ και αργότερα είπε ότι η περίοδος που χρειάστηκε για να γυριστεί η σκηνή της επίθεσης των πουλιών εναντίον της ήταν η χειρότερη εβδομάδα της ζωής της. Ακόμη, ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι παρότι μιλάμε για μια ταινία δύο ωρών υπάρχει απόλυτη απουσία μουσικής. Αν και στους τίτλους αρχής αναφέρεται ως σύμβουλος ήχου ο μόνιμος συνεργάτης του Χίτσκοκ, Μπέρνταρντ Χέρμαν, το μοναδικό που ακούγεται στην ταινία είναι οι κατασκευασμένοι με το ηλεκτρονικό όργανο mixtrautorium ήχοι των πουλιών. Αξίζει να σημειωθεί πως όταν γύριζε την ταινία στο Μποντέγκα Μπέι της Καλιφόρνια, ο Χίτσκοκ διάβασε σε τοπική εφημερίδα ότι σμήνος από κοράκια επιτέθηκε σε αρνιά. Πιο μετά, ένας αγρότης του εξήγησε ότι τα κοράκια χτυπούσαν τα αρνιά στα μάτια. Έτσι, η πιο πάνω μαρτυρία αποτέλεσε πρώτη ύλη για μια από τις πιο εμπνευσμένες σκηνές του φιλμ, εκείνη με το ξερίζωμα των ματιών ενός αγρότη.

Μια ενδιαφέρουσα ταινία που αποτελεί κάτι το πρωτότυπο και σύνθετο από σκηνοθετικής απόψεως για την εποχή της και ενθουσιάζει με τον άψογο τρόπο που εισάγει την επιστήμη της ψυχολογίας στο σινεμά. Το σημαντικότερο όμως; Μια ταινία που με κάθε της θέαση έχει και κάτι καινούριο να σου πει. Ίσως την επόμενη φορά που θα τη δω να πρέπει και πάλι να γράψω κάποιο κείμενο.

ΤΟ ΠΑΙΧΝΙΔΙΑΡΙΚΟ ΤΡΕΙΛΕΡ ΤΗΣ ΤΑΙΝΙΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΙΔΙΟ ΤΟ ΧΙΤΣΚΟΚ ΣΕ ΤΡΕΛΑ ΚΕΦΙΑ






0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget