Καλωσορίσατε στην Kritiki GR! Ακόμα δεν έχετε αποφασίσει τι να δείτε στον κινηματογράφο ή το σαββατοκύριακο στην τηλεόραση; Εδώ θα βρείτε τα πάντα για τις ταινίες που ψάχνετε.






Belle de jour (Η ωραία της ημέρας-1967)

(Από τον Πάνο Λιάκο)

Το 1967 πρέπει να ήταν η πιο τυχερή χρονιά για τον δημοσιογράφο-συγγραφέα Ζοζέφ Κεσέλ. Ήταν τότε που είδε το μυθιστόρημά του ''Η ωραία της ημέρας'', που κυκλοφόρησε στη γαλλική γλώσσα το 1928, να μεταφέρεται στη μεγάλη οθόνη από τον κορυφαίο σκηνοθέτη Λουίς Μπουνιουέλ και να αναγνωρίζεται παγκοσμίως εν μία νυκτί. Και η ταινία του έκανε τόσο μεγάλη αίσθηση που κέρδισε το Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ Βενετίας την ίδια χρονιά. Έχοντας διαβάσει το βιβλίο στο οποίο βασίζεται η ταινία θα έλεγα ότι η γραφή του Κεσέλ προδίδει τις δημοσιογραφικές καταβολές του και είναι λιγότερο λογοτεχνική και συναισθηματική από ότι θα περίμενε κανείς. Το ίδιο κλίμα θα έλεγα ότι αναδύεται και μέσα από την ταινία του Μπουνιουέλ (που δεν διαθέτει ούτε μουσική επένδυση!) και την ερμηνεία της πανέμορφης εδώ Κατρίν Ντενέβ σε έναν από τους πλέον αξιομνημόνευτους ρόλους της καριέρας της.

Η ιστορία μας μιλάει για την Σεβερίν Σεριζύ, μια νεαρή κοπέλα της αστικής τάξης η οποία αν και αγαπά τον άντρα της αδυνατεί να ικανοποιηθεί σεξουαλικά μαζί του. Πολύ συχνά καταφεύγει στις σαδομαζοχιστικές φαντασιώσεις της και τελικά θα οδηγηθεί σε ένα πορνείο πολυτελείας όπου εργάζεται καθημερινά για τρεις ώρες. Εκεί θα ανακαλύψει τα όριά της στο σεξ αλλά και θα αρχίσει να αισθάνεται τύψεις για το σύζυγό της που τόσο αγαπά αλλά που αδυνατεί να του το δείξει με θέρμη. Και για αυτό η Σεβερίν είναι τρόπον τινά μια τραγική ηρωίδα.

Αν και βάσει της κεντρικής της υπόθεσης η ταινία θα μπορούσε να είναι ένα αισχρό νουάρ δεύτερης διαλογής, ωστόσο η ψυχογραφική προσέγγιση των ηρώων τόσο από τον Ζοζέφ Κεσέλ όσο και από το Λουίς Μπουνιουέλ μας παραδίδουν μια από τις πλέον πρωτότυπες ταινίες που μιλάνε για τη σχέση του ανθρώπου με το σεξ και πάνω από όλα τη γυναικεία ψυχοσύνθεση. Μέσα από την ηρωίδα που ενσαρκώνει τόσο κομψά η Ντενέβ καταλαβαίνει κανείς ότι οι γυναίκες είναι όντως από τα πιο περίεργα όντα στον πλανήτη. Το έργο, στο σύνολό του, δεν διστάζει να καυτηριάσει την αστική τάξη και τις ασχολίες καθώς και τον τρόπο που αντιμετωπίζει την εργατική τάξη. Βέβαια, εκείνο που κυριαρχεί εδώ δεν είναι η σύγκρουση της αστικής με την εργατική τάξη αλλά ίσως η σκέψη των αστών να ξεφύγουν για λίγο από την τακτοποιημένη και επαναλαμβανόμενη ζωή τους που κάποτε καταντά κουραστική και δήθεν.

Το έργο θεωρείται προκλητικό για την εποχή του καθώς περιέχει σαδομαζοχιστικές σκηνές ή υπόνοιές τους, ακόμα και λεσβιακά φιλιά. Να φανταστείτε, το βιβλίο δεν μεταφράστηκε στην αγγλική γλώσσα παρά το 1960 ενώ έγινε ευρέως γνωστό μέσα από την ταινία του Μπουνιουέλ. Για μια από τις λίγες φορές στην ιστορία του σινεμά μας δίνεται η ευκαιρία, κυρίως στο χώρο του οίκου ανοχής, να συναντήσουμε μια σειρά από αλλόκοτους χαρακτήρες με διεστραμμένες απόψεις για το σεξ. Εδώ είναι που καταλαβαίνει κανείς ότι το ερωτικό είναι από τα πιο άγρια ένστικτα και ότι ο άνθρωπος στο σεξ ενεργεί ακριβώς όπως ένα ζώο. Δεν είναι λίγοι εκείνοι που πέφτουν πραγματικά χαμηλά για να ικανοποιήσουν τις διεστραμμένες σεξουαλικές ορέξεις τους.

Ο Μπουνιουέλ είχε δηλώσει πως τον ενδιέφερε να μεταφέρει στην οθόνη τις φαντασιώσεις της ηρωίδας του Κεσέλ : ''Με διασκεδάζει και με ενδιαφέρει, αλλά εγώ δεν έχω τίποτα διεστραμμένο στη σεξουαλική συμπεριφορά μου. Το αντίθετο θα ήταν παράξενο. Πιστεύω ότι σε έναν διεστραμμένο δεν αρέσει να δείχνει δημοσίως τη διαστροφή του. Είναι το μυστικό του''. Και όντως αυτό αντιλαμβάνεται κανείς από τους ''θαμώνες'' του οίκου ανοχής της ιστορίας όπου παρελαύνουν ένα σωρό φαινομενικά συνηθισμένοι άνθρωποι. Ένας καθηγητής, ένας εργοστασιάρχης, ένας μάλλον νεκρόφιλος Δούκας, ένας Ασιάτης που κουβαλά ένα ασυνήθιστο κουτί αλλά και άνθρωποι του υποκόσμου, όπως ένας νεαρός κακοποιός που ερωτεύεται την ''Ωραία της ημέρας'' (όπως είναι το παρατσούκλι της ηρωίδας που υποδύεται η Ντενέβ στον οίκο ανοχής) και με τη συμπεριφορά του οδηγεί σε ένα φινάλε γεμάτο ερωτηματικά που απασχολεί θεατές και κριτικούς όσες φορές και αν δουν την ταινία.

 Βέβαια, ο,τι κι αν γράψει κανείς για την ταινία ο Μπουνιουέλ, σαν υπερρεαλιστής που είναι (αν και δεν αποτελεί χαρακτηριστικό σουρεαλιστικό του έργο ''Η ωραία της ημέρας''), δεν μας καθορίζει τα όρια ανάμεσα στη φαντασία και την πραγματικότητα, τον γνήσιο ερωτισμό και τις φαντασιώσεις. Και για αυτό μας παρασέρνει για άλλη μια φορά στην κινηματογραφική του ''Οδύσσεια'', ένα ταξίδι που κάθε φορά έχεις να ανακαλύψεις και κάτι καινούριο σε αυτό. Εκτός από τη Ντενέβ και εμάς, ο Μπουνιουέλ έχει συντρόφους σε αυτό το ταξίδι του και πολλούς καλούς ηθοποιούς σε β' ρόλους όπως τη Ζενεβιέβ Πέιτζ στο ρόλο της Μαντάμ Αναϊς, επικεφαλής του οίκου ανοχής και τον εξαιρετικό Μισέλ Πικολί σε ένα ρόλο-κλειδί.

Η πρωταγωνίστρια, Κατρίν Ντενέβ, έχει δηλώσει ότι πέρασε δύσκολα κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων καθώς δεν μιλούσε σχεδόν καθόλου με τον Μπουνιουέλ που ήταν πιεσμένος και περιορισμένος από τους παραγωγούς Χακίμ οι οποίοι οι ίδιοι τον είχαν προσεγγίσει για τη μεταφορά του μυθιστορήματος στη μεγάλη οθόνη. Βέβαια, ο Μπουνιουέλ συνεργάστηκε έπειτα από τρία χρόνια και πάλι με την Ντενέβ στην ταινία ''Τριστάνα'' (όπου ο σκηνοθέτης επιστρέφει στην γενέτειρά του για πρώτη φορά μετά τη ''Βιριδιάνα'') που βασίζεται σε ένα μυθιστόρημα του Μπενίτο Περέζ Γκαλντόζ και την οποία την προτιμά περισσότερο σαν ταινία η Ντενέβ από το ''Belle de Jour''.




0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget