Καλωσορίσατε στην Kritiki GR! Ακόμα δεν έχετε αποφασίσει τι να δείτε στον κινηματογράφο ή το σαββατοκύριακο στην τηλεόραση; Εδώ θα βρείτε τα πάντα για τις ταινίες που ψάχνετε.






''Αντιγόνη'' του Ζαν Ανούιγ με το Γιάννη Μπέζο στο Νέο Ελληνικό Θέατρο Γιώργου Αρμένη

Πριν από ένα μήνα περίπου είχα τα γενέθλιά μου. Ανάμεσα στα πολλά δώρα φίλων που δέχτηκα (ξέρετε, κολόνιες, after shave, μπλούζες) ήταν και δύο εισιτήρια για την θεατρική παράσταση ''Αντιγόνη'' που ανεβάζει φέτος ο Γιάννης Μπέζος στο Νέο Ελληνικό Θέατρο Γιώργου Αρμένη. Ένα εξαιρετικό δώρο αν λάβει κανείς υπόψη του τις ενασχολήσεις μου και την προσήλωσή μου στη θεατρική και κινηματογραφική κριτική. Αν και το καλύτερο θα ήταν να παρακολουθούσα την παράσταση με κάποια γυναικεία συντροφιά, εντούτοις διάλεξα εκείνο το φιλαράκι μου που μου δώρισε τα εισιτήρια. Πέμπτη βράδυ και το κέντρο από τις οκτώ και μετά αρχίζει να ερημώνει. Οι περισσότεροι έχουν εγκαταλείψει τα γραφεία τους και τις δουλειές τους και έχουν επιστρέψει στα σπίτια τους. Έτσι, δεν υπάρχει μεγάλη κίνηση ούτε στο τρένο ούτε στους δρόμους. Φτάνοντας στο Νέο Ελληνικό Θέατρο του Γιώργου Αρμένη,όμως, δεν περίμενα ότι τέτοια μέρα θα έχει τόσο πολύ κόσμο. Η ομολογουμένως μικρή θεατρική σκηνή (μικρή από την άποψη των θέσεων) ήταν κατάμεστη. Άνθρωποι όλων των ηλικιών. Μεσήλικες, θεατρόφιλοι αλλά και πολλά σχολεία. Είναι σημαντικό, θαρρώ, να παρακολουθούμε οι νέοι ποιοτικά δρώμενα. Αργότερα μας διαμορφώνουν και ας μη το καταλαβαίνουμε στην εφηβική μας ηλικία. Στον μικρό αυτό χώρο,λοιπόν, αισθάνεσαι τον ηθοποιό να σου απευθύνεται σε έναν τόνο πιο οικείο, πιο κουβεντιαστό από αυτό των μεγάλων θεάτρων με τα πολυάριθμα καθίσματα. Ακούς καλύτερα τον διπλανό σου, τα σχόλιά του για την παράσταση και την αγάπη που μπορεί να θρέφει για το θέατρο.



Η συγκεκριμένη ''Αντιγόνη'' αποτελεί το πιο αναγνωρίσιμο έργο του θεατρικού συγγραφέα Ζαν Ανούιγ (1910-1987). Αποτελεί μια διασκευή της σοφόκλειας τραγωδίας που στην εποχή της θεωρήθηκε ως αντίσταση στην κυβέρνηση του στρατηγού Πετέν στο Βισύ. Παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στο Theatre de l'Atelier στο Παρίσι στις 4 Φεβρουαρίου του 1944, στη διάρκεια της γερμανικής κατοχής και συγκαταλέγεται στα σκοτεινά έργα (pieces noires) του Γάλλου δημιουργού μαζί με την ''Ιεζάβελ'' (1932), τον ''Ρωμαίο και Ζανέτ'' (1946) και τη ''Μήδεια'' (1953).

Ο Ζαν Ανούιγ-όπως και ο Μάριος Πλωρίτης στην εγχώρια μετάφραση-έχει διατηρήσει τα βασικά πρόσωπα της αρχαίας τραγωδίας αλλά και την πλοκή, δηλαδή την επιμονή της Αντιγόνης να θάψει τον αδελφό της Πολυνείκη παρά την αυστηρή απαγόρευση δια νόμου από τον Βασιλιά και πεθερό της Κρέοντα. Στο πρόσωπο της Αντιγόνης συμβολίζονται όλα εκείνα τα ιδανικά και η επαναστατική διάθεση των νέων που δεν γνωρίζουν την άγρια όψη της ζωής και τα αντιμετωπίζουν όλα με έναν τρόπο ρομαντικό. Ρομαντική και αντιηρωική, λοιπόν, ως ηρωίδα η Αντιγόνη. Γι'αυτό και θα έχει την τραγική κατάληξη που όλοι γνωρίζουμε λιγότερο ή περισσότερο και από το έργο του Σοφοκλή. Από την άλλη, ο Κρέοντας, συμβολίζει την αδυσώπητη και διαχρονικά ψυχρή εξουσία. Προσπαθεί να διασώσει την Αντιγόνη από την καταδίκη σε θάνατο με έναν τρόπο καθαρά ορθολογιστικό. Είναι ένας άνθρωπος με αδυναμίες, τον οποίο η εξουσία έχει αλλοτριώσει ολοκληρωτικά (το περίφημο  ''αρχή άνδρα δείκνυσι'' που γίνεται κατανοητό μέσα από τη ματιά τόσο του Σοφοκλή όσο και στη διασκευή του Ανούιγ). Στα μάτια της Αντιγόνης, ο Κρέοντας βλέπει την επανάσταση που ποτέ ως νέος δεν είχε τα κότσια ή δεν πρόλαβε να κάνει.

Η σύγκρουση και στην αρχαία τραγωδία και στην προσέγγιση του Ανούιγ δεν πηγάζει μονάχα από την σύγκρουση Αντιγόνης και Κρέοντα αλλά και της Αντιγόνης με την αδελφή της Ισμήνη. Η Ισμήνη φαίνεται περισσότερο υποταγμένη στην καθεστηκυία τάξη πραγμάτων, σκέφτεται σαν μια γυναίκα της εποχής της, που δεν έχει κανένα δικαίωμα παρά μόνο να υπακούει στη νομοθεσία της πόλης της. Οι φύλακες του Κρέοντα, αν και στο αρχαίο κείμενο δεν διαθέτουν τόσο εκτενή ρόλο, ο Ανούιγ τους δίνει φωνή και εκφράζει τους προβληματισμούς τους και την ψυχοσύνθεσή τους. Τέλος, όσον αφορά τα πρόσωπα, τραγική φιγούρα θεωρείται και ο γιος του Κρέοντα, ο Αίμωνας. Καλείται να υποστηρίξει την απόφαση του πατέρα του να θανατώσει την αρραβωνιαστικιά του, Αντιγόνη. Ο ίδιος βέβαια, όπως και η μητέρα του Ευρυδίκη αυτοκτονούν την ίδια μέρα. Ο Κρέων μένει μόνος του να περιμένει μαρτυρικά την ημέρα του θανάτου του, έχοντας χάσει όλα τα αγαπημένα του πρόσωπα αλλά διατηρώντας την εξουσία του στη Θήβα.

Το σημαντικό σε αυτή την παράσταση με την σκηνοθεσία του Γιάννη Μπέζου είναι ότι μέσα από τις ερμηνείες του ίδιου στο ρόλο του Κρέοντα αλλά και των υπόλοιπων συντελεστών προάγεται η διαύγεια του λόγου της μετάφρασης του Πλωρίτη. Στην ουσία το σκηνικό της παράστασης δεν αποτελείται από τίποτε παραπάνω από μια καρέκλα και έναν καθρέφτη. Κι όμως, δεν αισθάνεσαι σαν να είσαι σε κάποια ψευτοκουλτουριάρικη παράσταση λόγω, όπως προανέφερα της εκφοράς του λόγου, των λογοπαιγνίων που ούτως ή άλλως έκανε και ο Γάλλος συγγραφέας αλλά και κάποιων πιο ανάλαφρων σκηνών που εμπεριέχονται στο κείμενο. Για την ιστορία, το έργο του Ζαν Ανούιγ έχει παρουσιαστεί στην Ελλάδα άλλες δύο φορές από το Θέατρο Τέχνης, το 1947 με την Έλλη Λαμπέτη αλλά και την περίοδο 2005-2006.

 Στον ρόλο του αγγελιοφόρου και ταυτόχρονα του Χορού βλέπουμε εδώ τον ταλαντούχο Γιάννη Στόλλα που διαθέτει ζωντάνια και ενεργητικότητα. Στον ομώνυμο της τραγωδίας ρόλο συναντάμε την Ηρώ Μπέζου που μπορώ να πω πως με εξέπληξε με την δυναμικότητά της, που την απαιτεί ο ρόλος της-αν και πρώτη φορά που την παρακολουθώ στη διάρκεια της καριέρας της. Στο ρόλο του Κρέοντα ο πάντα επιβλητικός και με την παρουσία του και μόνο Γιάννης Μπέζος. Ίσως πιο έτοιμος από ποτέ να υποστηρίξει έναν τόσο δύσκολο και περίπλοκο χαρακτήρα ενώ μας αποδεικνύει και το ταλέντο του και στο δράμα. Γενικότερα, δεν υπήρχε κάποια ερμηνεία που να την βρήκα ακαλλιέργητη. Και η Έλενα Κούστα στο ρόλο της παραμάνας και η Ντένια Στασινοπούλου ως Ισμήνη και ο Αίμωνας του Παναγιώτη Κατσώλη αλλά και οι δύο φρουροί που με προσήλωση και μεράκι ενσαρκώνουν οι Δημήτρης Κανέλλος και Κωνσταντίνος Τραφαλής, είναι όλοι τους επαρκέστατοι. Η ατμοσφαιρική μουσική που συνέθεσε για την παράσταση ο Κωνσταντίνος Γασπαράτος συμπληρώνει το μωσαϊκό αυτής της μικρής θεατρικής έκπληξης.


Εν κατακλείδι, μια ενδιαφέρουσα παράσταση που αξίζει κανείς να παρακολουθήσει όχι μονάχα για τα διαχρονικά σχόλια και στοχασμούς της αλλά και για την αξιόλογη προσπάθεια των συντελεστών της.

Π.Λ





0 σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Παρουσιάστηκε σφάλμα σε αυτό το gadget